{"id":8708,"date":"2025-09-01T18:06:58","date_gmt":"2025-09-01T21:06:58","guid":{"rendered":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/?p=8708"},"modified":"2025-09-23T11:31:21","modified_gmt":"2025-09-23T14:31:21","slug":"artesania-chilena-como-motor-de-turismo-y-desarrollo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/artesania-chilena-como-motor-de-turismo-y-desarrollo\/","title":{"rendered":"Artesan\u00eda chilena como motor de turismo y desarrollo"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"8708\" class=\"elementor elementor-8708\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b6f2e0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5b6f2e0\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b1ae17b elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"b1ae17b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f362043 animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"f362043\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-593b385 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"593b385\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0b1a67f elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"0b1a67f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=r7AcF9xwz-o&amp;t=24s&amp;ab_channel=Investigaci%C3%B3n%2CInnovaci%C3%B3nyCreaci%C3%B3nUSACH%28VRIIC%29&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cf480d2 elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"cf480d2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-check\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tArtesanos y transmisi\u00f3n de saberes en el Chile colonial temprano (1550-1650): patrimonio cultural para el desarrollo\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bb696a6 animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"bb696a6\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45fc0da e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"45fc0da\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fc96780 elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"fc96780\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"far fa-user\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tDirector del proyecto\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tDr. Pablo Lacoste, acad\u00e9mico e investigador, Instituto de Estudios Avanzados Usach\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b672ead animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"b672ead\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eac44db e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"eac44db\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6995526 elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"6995526\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" id=\"Capa_1\" data-name=\"Capa 1\" viewBox=\"0 0 384 382.5\"><path d=\"M0,0H112.27V67.41H67.77V315h44.55V382.5H0ZM22.76,22.64V359.69h67v-22.3H45.27V44.79H89.78V22.64Z\"><\/path><path d=\"M384,382.5H271.73V315.08h44.5V67.55H271.68V0H384Zm-22.74-22.67v-337H294.19V45.06h44.57v292.6H294.2v22.17Z\"><\/path><path d=\"M293.82,90.26v22H90.3v-22Z\"><\/path><path d=\"M293.82,135.25v22.07H90.29V135.25Z\"><\/path><path d=\"M293.83,180.26v22H90.18v-22Z\"><\/path><path d=\"M90.17,247.24V225.19H293.69v22.05Z\"><\/path><path d=\"M293.83,270.25v22.06H90.3V270.25Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tContexto\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tEn el primer siglo colonial de Chile, los artesanos desempe\u00f1aron un papel decisivo en la construcci\u00f3n social, cultural y econ\u00f3mica del pa\u00eds. A trav\u00e9s de talleres y contratos de aprendizaje conocidos como asientos de trabajo, maestros oficiales de Santiago formaron a aprendices provenientes de diversas regiones, tanto locales como de otras gobernaciones del imperio espa\u00f1ol, integrando a ind\u00edgenas, afrodescendientes, mestizos y criollos en un mismo tejido social.<br><br>A diferencia de M\u00e9xico y Per\u00fa, donde la historiograf\u00eda ya ha demostrado que los artesanos constitu\u00edan m\u00e1s de un tercio de la fuerza laboral, en Chile este proceso ha permanecido en gran medida invisibilizado. Comprender c\u00f3mo estos oficios se transmitieron y articularon redes permitir\u00e1 reconstruir una parte esencial del patrimonio cultural nacional.\n\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cb9caa2 animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"cb9caa2\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-24e9ff2 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"24e9ff2\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26255d9 elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"26255d9\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"far fa-question-circle\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tProblema\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tLa historia social de Chile ha tendido a sobrevisibilizar el rol de las \u00e9lites y los grandes hitos pol\u00edticos, dejando en la sombra a los artesanos que, con sus oficios, cimentaron las bases materiales y culturales de la sociedad. Pese a la existencia de un vasto archivo documental, a\u00fan no se ha estudiado en detalle c\u00f3mo funcionaban los mecanismos de transmisi\u00f3n de saberes, ni c\u00f3mo estos contribuyeron a la integraci\u00f3n social y al desarrollo econ\u00f3mico local. Esta carencia impide reconocer el valor hist\u00f3rico de los oficios y limita su puesta en valor como patrimonio cultural con proyecci\u00f3n contempor\u00e1nea.\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d184e5f animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"d184e5f\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-062081c e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"062081c\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aee69af elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"aee69af\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"far fa-lightbulb\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tSoluci\u00f3n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tEl proyecto propone analizar aproximadamente 400 contratos de trabajo artesanales dentro de un corpus de 6.000 documentos conservados, enfoc\u00e1ndose en aquellos que explicitan la ense\u00f1anza entre oficiales y aprendices. A ello se sumar\u00e1 el estudio de fuentes notariales y judiciales como testamentos, inventarios, cartas de dote  para reconstruir trayectorias individuales y colectivas.\n Este enfoque permitir\u00e1 visibilizar la cultura de transmisi\u00f3n de saberes, los oficios de la \u00e9poca y el impacto de estos en la conformaci\u00f3n de redes sociales, econ\u00f3micas y culturales. Adem\u00e1s, la investigaci\u00f3n abre la posibilidad de articular estos hallazgos con pol\u00edticas p\u00fablicas orientadas al turismo cultural y a la valorizaci\u00f3n del patrimonio, inspiradas en experiencias internacionales exitosas.\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50c6383 animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"50c6383\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-411c555 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"411c555\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5092028 elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"5092028\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-chart-line\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tObjetivos\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\t1. Identificar el papel de los artesanos en la configuraci\u00f3n social y econ\u00f3mica del Chile colonial temprano.<br><br>2. Reconstruir los mecanismos de transmisi\u00f3n de saberes mediante contratos de asiento.<br><br>3. Reconocer la participaci\u00f3n de actores subalternos como ind\u00edgenas, afrodescendientes, mestizos y mujeres en la construcci\u00f3n del patrimonio cultural.<br><br>4. Generar conocimiento de base para pol\u00edticas p\u00fablicas de desarrollo territorial y valorizaci\u00f3n del patrimonio.\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0ce76ff animated-fast e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"0ce76ff\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d5ec74 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8d5ec74\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0bec8f1 elementor-position-left elementor-view-default elementor-mobile-position-top elementor-vertical-align-top elementor-widget elementor-widget-icon-box\" data-id=\"0bec8f1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"icon-box.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-icon\">\n\t\t\t\t<span  class=\"elementor-icon elementor-animation-\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-chart-line\"><\/i>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-box-content\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-icon-box-title\">\n\t\t\t\t\t<span  >\n\t\t\t\t\t\tBeneficios\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"elementor-icon-box-description\">\n\t\t\t\t\t\tLa investigaci\u00f3n permitir\u00e1 cerrar un vac\u00edo historiogr\u00e1fico en la historia de Chile, reconociendo el rol decisivo de los artesanos en el primer siglo colonial. Sus resultados aportar\u00e1n a la valorizaci\u00f3n de los oficios tradicionales como patrimonio tangible e intangible, fomentando el orgullo identitario y la integraci\u00f3n social.<br><br>En el plano econ\u00f3mico, la puesta en valor de este legado abre oportunidades para el desarrollo del turismo cultural, la creaci\u00f3n de rutas patrimoniales y la promoci\u00f3n de productos con denominaci\u00f3n de origen. En el largo plazo, se busca que estos hallazgos contribuyan a repensar la historia de Chile como una construcci\u00f3n colectiva y diversa, y a transformar el patrimonio cultural en motor de desarrollo y prosperidad.\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artesanos y transmisi\u00f3n de saberes en el Chile colonial temprano (1550-1650): patrimonio cultural para el desarrollo Director del proyecto Dr. Pablo Lacoste, acad\u00e9mico e investigador, Instituto de Estudios Avanzados Usach Contexto En el primer siglo colonial de Chile, los artesanos desempe\u00f1aron un papel decisivo en la construcci\u00f3n social, cultural y econ\u00f3mica del pa\u00eds. A trav\u00e9s &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/artesania-chilena-como-motor-de-turismo-y-desarrollo\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">Artesan\u00eda chilena como motor de turismo y desarrollo<\/span> Read More &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8709,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[80],"tags":[],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg.png",1020,510,false],"landscape":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg.png",1020,510,false],"portraits":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg.png",1020,510,false],"thumbnail":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg-300x150.png",300,150,true],"large":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg.png",1020,510,false],"1536x1536":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg.png",1020,510,false],"2048x2048":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg.png",1020,510,false],"rpwe-thumbnail":["https:\/\/dicyt.usach.cl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/roberto-sorin-K9BCfDWFiZI-unsplash.jpg-45x45.png",45,45,true]},"rttpg_author":{"display_name":"admin_dicyt","author_link":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/author\/admin_dicyt\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/category\/historia\/\" rel=\"category tag\">Historia<\/a>","rttpg_excerpt":"Artesanos y transmisi\u00f3n de saberes en el Chile colonial temprano (1550-1650): patrimonio cultural para el desarrollo Director del proyecto Dr. Pablo Lacoste, acad\u00e9mico e investigador, Instituto de Estudios Avanzados Usach Contexto En el primer siglo colonial de Chile, los artesanos desempe\u00f1aron un papel decisivo en la construcci\u00f3n social, cultural y econ\u00f3mica del pa\u00eds. A trav\u00e9s&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8708"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9142,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8708\/revisions\/9142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dicyt.usach.cl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}